امروز یـکشنبه 22 ارديبهشت 1401
موقوفه عبدالصانع سبزواری، با شروع احیای هفت کاروانسرای تاریخی و یک باب مسافرخانه مجاور حرم مطهر برآن است در قالب طرح «8 منزل تا بهشت»، گام بلندی در پیوند میراث کهن با نیازهای امروز زائران رضوی بردارد.
به گزارش پایگاه اطلاعرسانی موقوفه عبدالصانع سبزواری، طرح تمدنی «هشت منزل تا بهشت» به عنوان یکی از ابتکارات شاخص در حوزه احیای موقوفات تاریخی و خدمت به زائران حضرت علیبنموسیالرضا (علیهالسلام) در حال اجراست. این طرح که در چارچوب کلان «مسیر نور» تعریف شده، با هدف بازگرداندن نقش اصیل کاروانسراهای شاهعباسی به عنوان منزلگاههای زنده زیارت، گامی فراتر از یک پروژه مرمتی صرف برداشته است.
+ روایت یک وقف ماندگار
موقوفه عبدالصانع فصیحی سبزواری، از خیران و عالمان برجسته دوره صفوی، با نیتی نیکاندیشانه، مجموعهای از هفت باب کاروانسرای شاهعباسی در مسیر گرمسار تا قدمگاه رضوی و یک مسافرخانه مجاور حرم مطهر را وقف خدمت به زائران کرد. این زنجیره از منازل، در گذشته، پشتیبان امن و آسایشبخش زائران در طول مسیر سفر بوده است.
کاروانسراهای شاهعباسی که با معماری چهارایوانی و حیاط مرکزی شناخته میشوند، از شاهکارهای هنر معماری ایرانی-اسلامی به شمار میروند. بنای این کاروانسراها با آجر و ملات کاهگل و آهک پیریزی شده و گاه تزیینات مقرنس، زیبایی آنها را دوچندان کرده است . در دوره صفوی، ۹۹۹ کاروانسرا ساخته شد که امروز تنها ۵۴ عدد از آنها باقی مانده و احیای آنها ضرورتی اجتنابناپذیر است.
+ از «مقصد» تا «مسیر»
ایده محوری این طرح، تبدیل «مسیر زیارت» از یک گذرگاه صرف به یک «سفر تدریجی و معناگرا» است. به جای تمرکز صرف بر مقصد نهایی (حرم مطهر رضوی)، زائر در هشت منزل میانی با فرصتهایی برای استراحت، تأمل، آمادگی روحی و بهرهمندی از خدمات فرهنگی، تفریحی و اقامتی روبهرو میشود. این نگاه، سفر زیارتی را از یک جابهجایی فیزیکی به یک فرآیند عمیق معنوی ارتقا میدهد.
طرح «هشت منزل تا بهشت» با این رویکرد، به دنبال حل مسئلهای دیرینه است: تمرکز بیش از حد بر مقصد و غفلت از ظرفیتهای مسیر، که منجر به فشار بر حرم مطهر، فرسودگی میراث تاریخی مسیر و محرومیت جوامع محلی از برکات اقتصادی زیارت شده است.
+ آغاز از قدمگاه؛ مبدأ یک تحول
بر اساس برنامه عملیاتی طرح، فاز پایلوت از کاروانسرای قدمگاه (منزل هفتم) آغاز میشود. انتخاب این نقطه به دلیل اهمیت معنویاش (محل توقف و نماز امام رضا علیهالسلام)، دسترسی عالی، و دارا بودن مجموعهای یکپارچه از بقعه، باغ، کاروانسرا، گرمابه و آبانبار صورت گرفته است. این مجموعه با شماره ۱۰۹۱۳ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
+ چشم انداز و مشارکتها
موقوفه عبدالصانع سبزواری در اجرای این طرح، با نهادهای متعددی از جمله وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی، آستان قدس رضوی، سازمان اوقاف و امور خیریه، و نهادهای محلی همکاری خواهد داشت. همچنین بستر برای مشارکت بخش خصوصی و سرمایهگذاران داخلی و خارجی از طریق مدلهای مختلفی نظیر قراردادهای مدیریت، اجاره بلندمدت و مشارکت عمومی-خصوصی فراهم شده است.
این طرح که در آستانه ثبت جهانی زیارت رضوی شکل گرفته، فرصتی بینظیر برای معرفی میراثفرهنگی و ظرفیتهای گردشگری مذهبی ایران در سطح بینالمللی است. همچنین الگویی عملیاتی برای احیای دیگر مسیرهای زیارتی و تاریخی کشور ارائه میدهد.
موقوفه عبدالصانع سبزواری، با این طرح، بار دیگر نشان میدهد که وقف، همواره و در هر عصر، میتواند پلی میان گذشته و آینده، میان نیات نیکوکاران و نیازهای روز جامعه باشد.